59 lat temu zmarł gen. Stanisław Taczak, dowódca Powstania Wielkopolskiego

Autor: AK fot. archiwum, red., ZOP ZOSP RP w Wągrowcu, Pnapora
REKLAMA

Mija 59 lat od śmierci pierwszego naczelnego dowódcy Powstania Wielkopolskiego i podpułkownika Armii Wielkopolskiej, generała brygady Wojska Polskiego, Stanisława Taczaka.

Urodził się 8 kwietnia 1874 roku w Mieszkowie, w powiecie jarocińskim w Wielkopolsce. Uczył się w Ostrowie Wielkopolskim, a następnie podjął studia na Akademii Górniczej we Freibergu, gdzie uzyskał tytuł inżyniera.

Po ukończeniu studiów podjął się pracy w kopalniach Westfalii, jednocześnie działając w polskich organizacjach patriotycznych. W 1898 został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej w armii niemieckiej, zaś w 1899 został przeniesiony do rezerwy. W 1904 roku otrzymał promocję na podporucznika rezerwy, w 1913 na porucznika, a w 1915 na kapitana. 

Po wybuchu I wojny światowej, podczas której został powołany do czynnej służby, w 1916 roku na jego prośbę przydzielono go do II batalionu 6 pułku piechoty Legionów Polskich w charakterze instruktora.

Rok później, popierając działania Piłsudskiego zmierzające do tworzenia Wojska Polskiego, włączył się do aktywnego współtworzenia Polskiej Siły Zbrojnej. Zajmował się m.in. tłumaczeniem i opracowywaniem na użytek polskiego wojska niemieckich regulaminów wojskowych.

Był pierwszy Polakiem, oficerem armii niemieckiej, który zgłosił się do dyspozycji Ministerstwa Spraw Wojskowych. 15 listopada 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego i przydzielony do Oddziału VII Naukowego Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Już dwa dni później był współorganizatorem manifestacji Polaków będących byłymi żołnierzami armii niemieckiej.

Do Poznania przybył 27 grudnia 1918 roku, gdzie spotkał się z Wojciechem Korfantym. To właśnie Korfanty zaproponował Taczakowi stanowisko tymczasowego naczelnego dowódcy powstania, z jednoczesną promocją na stopień majora. 

Podtsawowym wyzwaniem dla Taczaka było zintegrowanie powstających oddziałów w jedną armię. Utworzył Sztab Generalny Armii Wielkopolskiej i sformował dziewięć wielkopolskich Okręgów Wojskowych. 16 stycznia 1919 roku przekazał dowództwo gen. Józefowi Dowborowi-Muśnickiemu, samemu obejmując stanowisko drugiego kwatermistrza Okręgu Generalnego, a następnie zastępcy szefa sztabu. Z kolei 2 lipca 1919 objął dowództwo 11 pułku Strzelców Wielkopolskich (po włączeniu Armii Wielkopolskiej w struktury WP, przemianowanego na 69 pułk piechoty), który stacjonował na froncie w pobliżu Rawicza. 

W czasie Bitwy Warszawskiej, w dniach 23–26 sierpnia 1920 pełnił obowiązki dowódcy 17. Dywizji Piechoty Wielkopolskiej, a 22 stycznia 1921 powierzono mu dowództwo tej dywizji.

28 lutego 1930 roku został przeniesiony w stan spoczynku. Wrócił wówczas do Poznania, gdzie objął funkcję prezesa Związku Weteranów Powstań Narodowych oraz przewodniczącego Okręgu Zarządu Straży Pożarnych i Towarzystwa dla Badań nad Historią Powstania Wielkopolskiego.

Gdy wybuchła II wojna światowa, około 5 września wyruszył do Gniezna, gdzie chciał zgłosić się w dowództwie Armii Poznań, jednak około 9 września dostał się do niewoli. Został uwolniony dopiero 29 kwietnia 1945 roku, po czym został przyjęty w szeregi Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

Po kuracji w Nicei do Polski wrócił w 1946 roku. Zmarł 2 marca 1960 roku w Malborku. O jego śmierci wielu dowiedziało się dopiero po kilku dniach. Śmierć Taczaka była szeroko komentowana przede wszystkim w wielkopolskich mediachi wśród lokalnej społeczności.

Początkowo pochowany był w Malborku, jednak w 1988 roku jego prochy przeniesiono na Cmentarz Zasłużonych Wielkopolan na Wzgórzu św. Wojciecha w Poznaniu. Jak się okazało, było to jego marzenie, o którego realizację zadbał Czesław Knoll.

Komentarz został wysłany. Dziękujemy!
 Błąd: {{error}}
{{ comment.disabled == 1 ? '[Treść usunięta przez Administratora]' : comment.content}}
{{ comment.author}}, {{ comment.createdDate}}
{{comment.error}}
  • 1

Najpopularniejsze

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Ruch drogowy

REKLAMA
REKLAMA